Instytut Tomistyczny

 

Seminaria Instytutu Tomistycznego

Instytut Tomistyczny zaprasza na kolejny cykl otwartych seminariów.

Seminaria poprowadzą członkowie i współpracownicy Instytutu. Seminaria mają charakter zarazem naukowy i popularyzatorski: otwarte są również dla szerszej publiczności. Ilość miejsc ograniczona. Udział w seminariach i wykładach jest bezpłatny. Uczestnicy zobowiązują się do regularnego i czynnego udziału w zajęciach.

Seminaria w roku 2015/2016

Religia w literaturze i publicystyce XIX i poczatku XX w.

Religia w literaturze pięknej i publicystyce XIX i początku XX w.

Spotkania pod kierunkiem dr hab. Martyny Deszczyńskiej

Spotkania w Instytucie Tomistycznym są okazją do wysłuchania referatu lub wykładu badaczy, zajmujących się w problematyką dziejów religijności, polityki i kultury religijnej oraz historii Kościoła katolickiego i innych wyznań.

Odbywają się w wybrane wtorki o godz. 17.00 w siedzibie Instytutu Tomistycznego.

Program spotkań:

27 października 2015 r. – dr Magdalena Ślusarska (UKSW, IBL PAN) i dr hab. Martyna Deszczyńska: Status i rodzaje literatury religijnej na tle piśmiennictwa XVIII i XIX wieku.

17 listopada 2015 r. – dr hab. M. Deszczyńska: Twórcy polskiego oświecenia a wątki religijne: Franciszek Karpiński, Jan Paweł Woronicz, Józef Morelowski.

15 grudnia 2015 r. – dr hab. M. Deszczyńska: Czy wiek XIX “sprywatyzował” literaturę religijną? Spotkanie z udziałem gości z UKSW i UW.

26 stycznia 2016 r. – dr hab. M. Deszczyńska: Polski romantyzm a religia: Mickiewicz, Słowacki, Krasiński, Norwid.

23 lutego 2016 r. – dr hab. M. Deszczyńska: Polski romantyzm a religia (c. d.): Andrzej Towiański, Eleonora Ziemięcka, Kornel Ujejski.

30 marca 2016 r. – dr hab. M. Deszczyńska: Prasa religijna w wieku “pary i elektryczności”: Spotkanie z udziałem historyków Kościoła.

26 kwietnia 2016 r. – dr hab. M. Deszczyńska: Pozytywiści i sacrum: Bolesław Prus i emancypantki. Narodziny religioznawstwa.

24 maja 2016 r. – prof. dr hab. Marek Kornat (IH PAN): Ludzie kultury okresu XX-lecia międzywojennego w dyskursie o miejsce religii w państwie i życiu publicznym.

21 czerwca 2016 r. – dr hab. M. Deszczyńska: Inspiracje duchowe i religijne literatury europejskiej w XIX w. i XX w.: François René de Chateaubrianda (1768-848) do Gilberta Chestertona (1874-1936). Spotkanie podsumowujące z udziałem gościa – twórcy.

De angelis II

De angelis II

Prowadzący: o. dr Michał Mrozek OP

Jest to kontynuacja lektury Traktatu o aniołach św. Tomasza z Akwinu (Summa Theologiae, q. 58-64).

Spotkania mają charakter seminaryjnej pracy nad tekstem. Po lekturze i przekładzie analizuje się przebieg argumentacji Doktora Anielskiego.

Spotkania w wybrane soboty, godz. 9.30-13.00. Liczba miejsc ograniczona, zapisy zakończone.

Wiecej niz znak II - Tomaszowa koncepcja sakramentu

Więcej niż znak cz. II - Tomaszowa koncepcja sakramentu

Prowadzący: o. dr Michał Golubiewski OP

Zapraszamy na ciąg dalszy seminarium poświęconego teologii sakramentów u św. Tomasza z Akwinu. W nadchodzącym semestrze zajmiemy się lekturą kwestii 61. i 62. z III części Sumy Teologii, a więc pytaniami o konieczność sakramentów oraz zagadnieniami związanymi z łaską sakramentalną. Spotkania odbywać się będą co około dwa tygodnie w siedzibie Instytutu Tomistycznego w piątki o godz. 19.45 od lutego do czerwca tego roku.

Zgłoszenia można przesyłać do o. Michała Golubiewskiego OP do końca stycznia 2016 r. Prosimy o napisanie kilku słów o sobie. Mile widziana pewna znajomość łaciny. Pierwsze spotkanie w piątek, 5 lutego 2016 r.



Seminaria w roku 2014/2015

Kazania sw. Tomasza z Akwinu oraz wybrane kwestie de quolibet

Kazania św. Tomasza z Akwinu oraz wybrane kwestie de quolibet

Prowadzący: o. dr Paweł Krupa OP
Zgłoszenia: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Prowadzący proponuje lekturę oraz analizę kazań świętego Tomasza. W drugim semestrze przejdziemy do lektury wybranych kwestii dyskutowanych de quolibet, czyli „na dowolny temat”, prowadzonych przez św. Tomasza podczas jego nauczania uniwersyteckiego. Zarówno kazania, jak i kwestie dyskutowane dostarczają wiedzy na temat egzegezy, teologii i kultury duchowej wieków średnich.
Korzystamy z tekstu łacińskiego przetłumaczonego przez prowadzącego oraz korygowanego podczas spotkań seminaryjnych przez uczestników.
Spotkania odbywają się we wtorki o godzinie 19.00.

Terminy spotkań:

W roku 2014: 4 listopada, 18 listopada, 2 grudnia, 16 grudnia
W roku 2015: 20 stycznia, 3 lutego, 24 lutego, 3 marca, 10 marca, 14 kwietnia, 28 kwietnia, 12 maja, 26 maja

Seminarium w dniu 4 listopada 2014 r.

strona dla uczestników seminarium

Oblicza religijnosci w XIX i XX w.

Oblicza religijności w XIX i XX w.

Prowadząca: dr hab. Martyna Deszczyńska (Biblioteka Narodowa)
Zgłoszenia: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Nawiązując do swojej tradycji, Instytut Tomistyczny proponuje cykl konferencji i dyskusji na temat religijności polskiej i europejskiej w wiekach XIX i XX. Jest to okres bardzo ważny dla kształtowania obrazu katolicyzmu polskiego dzisiaj.
Spotkania będą się odbywały we czwartki o godz. 17.00 w siedzibie IT.


Terminy i tematy spotkań:

czwartek, 9 października 2014 – dr. hab. Martyna Deszczyńska (BN)
Religijność a problem zmiany. Rozważania na marginesie pracy zbiorowej pt. „Religijność w dobie popkultury” pod red. T. Chachulskiego, J. Snopka i M. Ślusarskiej, Wydawnictwo UKSW, Warszawa 2014.

czwartek, 13 listopada 2014 – dr Marek Piotr Deszczyński (IH UW)
Refleksje o postawach religijnych elit II Rzeczypospolitej.

czwartek, 4 grudnia 2014 – dr hab. M. Deszczyńska (BN)
Wyznania na Wyspach Brytyjskich w XIX i XX w.

czwartek, 9 stycznia 2015 – dr hab. M. Deszczyńska (BN)
Oblicza religijności katolików polskich w XIX w. Religijność elit – fakty i mity.

czwartek, 5 lutego 2015 – dr hab. M. Deszczyńska (BN)
Religijne lektury świeckich i świeckie lektury duchownych. Z dziejów oddziaływania francuskiej kultury religijnej w okresie Francji napoleońskiej i restauracji Bourbonów.

czwartek, 5 marca 2015 – dr hab. M. Deszczyńska (BN)
Religijność w sytuacjach kryzysu – zachowania religijne w dobie powstań narodowych.

czwartek, 9 kwietnia 2015 – dr Grzegorz Gąsior (UW)
Sprawy wyznaniowe na Śląsku Cieszyńskim w XX w.

czwartek, 7 maja 2015 – dr Artur Markowski (UW)
Konwertyci z judaizmu w Królestwie Polskim w XIX w.

czwartek, 11 czerwca 2015 – Spotkanie podsumowujące z udziałem gości
Prowadzenie o. Paweł Krupa i Martyna Deszczyńska

De angelis

De angelis

Prowadzący: o. dr Michał Mrozek OP

Prowadzący proponuje lekturę i wspólną analizę Traktatu o aniołach św. Tomasza z Akwinu (Summa Theologiae, q. 50-64). Spotkania mają charakter seminaryjnej pracy nad tekstem: po lekturze i przekładzie tekstu analizujemy przebieg argumentacji Doktora anielskiego. Ze względu na ograniczoną ilość miejsc seminarium ma charakter zamknięty.

Wiecej niz znak - Tomaszowa koncepcja sakramentu

Więcej niż znak – Tomaszowa koncepcja sakramentu

Prowadzący: o. dr Michał Golubiewski OP

Przedmiotem seminarium będą kwestie 60–65 z III części Summy teologii św. Tomasza, które poświęcone są „sakramentom w ogólności”. Ta część dzieła Tomasza obejmuje klasyczne tematy katolickiej sakramentologii: misterium Chrystusa jako źródło sakramentów, pytanie o ich istotę, wzajemne relacje, konieczność i sprawczość czy zagadnienie łaski sakramentalnej. Poruszone w niej zostają także bardziej techniczne kwestie, takie jak materia i forma sakramentu czy charakter sakramentalny.

W czasie komentowanej lektury tekstu odnosić go będziemy w miarę potrzeby do aktualnego nauczania Kościoła o sakramentach. Kościół w znacznym stopniu przyjął Tomaszową teologię sakramentów, lecz niektóre jej punkty pozostają opiniami teologicznymi św. Tomasza, w innych zaś jego stanowisko zostało przez Kościół przekroczone wraz z rozwojem doktryny.

Seminarium (1,5 h) będzie się odbywać zwykle co dwa tygodnie w siedzibie Instytutu Tomistycznego przy klasztorze dominikanów na warszawskim Służewie (ul. Dominikańska 2). Pierwsze spotkanie 20 lutego (piątek) o godz. 17.00.

Zgłoszenia:

Chętnych prosimy o zgłaszanie się do o. Michała Golubiewskiego.

Mile widziana pewna znajomość łaciny. Prosimy o napisanie kilku słów o sobie oraz zasygnalizowanie preferowanego terminu spotkań (piątki o 17.00 lub soboty o 10.15).



Seminaria w roku 2013/2014 (archiwalne)

Dobro i zlo w Prima Pars "Summy Teologii" sw. Tomasza z Akwinu

Dobro i zło w Prima Pars „Summy Teologii” św. Tomasza z Akwinu

Prowadzący: o. dr Michał Mrozek OP
Zgłoszenia: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Teolog moralista, o. Mrozek proponuje lekturę i dyskusję nad fragmentami pierwszej części Summy św. Tomasza. To znakomita okazja, aby spotkać się z myślą tego wielkiego teologa u źródła, nauczyć się jego metody myślenia w teologii, zachwycić wizją człowieka i Boga, jakie proponuje. Lektura tekstu - po łacinie, z dostępnym przekładem pod ręką.
Zajęcia odbywają się w soboty w godzinach 9.30-13.00, z przerwą na kawę. Możliwość skorzystania z obiadu. Liczba miejsc ograniczona!

Plan pracy:

I. Dobro w ogólności.
Rozpoczniemy od ogólnych rozważań dotyczących dobra zawartych w Traktacie o Bogu, Summa Theologiae I, q. 5 De bono in communi. Całość - 6 artykułów.

II. Dobro w samym Bogu.
STh, I, q. 6: De bonitate Dei: o dobroci Boga (4 art.); STh, I, q. 26 De divina beatitudine: o szczęściu Boga. Istotą rozważań jest szczęście, jako doskonałe dobro istoty rozumnej (4 art.).

III. Dobro i zło w stworzeniach:

  • De distinctione rerum in communi: zróżnicowanie stworzeń (q. 47 – 3 art.);
  • De distinctione rerum in speciali; de distinctione boni et mali: rozróżnienia dobra i zła (q. 48 – 6 art.);
  • De causa mali: o przyczynie zła (q. 49 – 3 art.).

 

Terminy spotkań - soboty, godz. 9.30-13.00:
W roku 2013: 16 listopada, 30 listopada.
W roku 2014: 18 stycznia, 1 lutego, 22 lutego, 15 marca, 5 kwietnia, 10 maja, 31 maja oraz 14 czerwca.

Religijnosc i historia Kosciola katolickiego na ziemiach polskich XVIII-XX w.

Religijność i historia Kościoła katolickiego na ziemiach polskich XVIII-XX w.

Prowadząca: dr Martyna Deszczyńska
Zgłoszenia: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

W przeszłości Instytut Tomistyczny zajmował się badaniami religijności polskiej XIX w. Próbujemy powrócić nieco do tej tradycji. Wybór to nieprzypadkowy, gdyż to właśnie wtedy kształtują się podstawowe cechy katolickiej duchowości Polaków, obecne w naszej duchowej kulturze do dziś. Doktor Deszczyńska i jej goście poprowadzą nas przez tę ciekawą historię.

Terminy i tematy spotkań:

wtorek, 12 listopada 2013 r., godz. 17: Paradygmat oświecenia a Kościół katolicki na ziemiach polskich (schyłek XVIII i XIX wiek) (dr M. Deszczyńska – wykład otwarty)

Spotkanie było poświęcone omówieniu krytyki, z jaką idee Oświecenia spotkały się ze strony środowiska katolików w Polsce w drugiej połowie XVIII wieku. Ostrze polemik kierowano zwłaszcza przeciwko antropologii oświeceniowej, która odcinała się od europejskiego dziedzictwa religijnego, a zwłaszcza od katolickiej metafizyki czy teologii moralnej. Ciekawe, że wielu reformatorów doby stanisławowskiej, na przykład Stanisław Konarski, choć z radością witało idee upowszechniania edukacji, rozwoju nauk czy polepszania doli niższych warstw społeczeństwa, to jednocześnie zupełnie nie przyjmowało moralnych czy religijnych tez Oświecenia, odrzucając poglądy ateistów, deistów czy libertynów. Polskie "kontroświecenie", jak nazywa je dr Deszczyńska, ukazuje się w całej złożoności postaw: nie akceptuje ono bezkrytycznie nowinek, jakie napływają z Anglii czy Francji, ale też nie odrzuca ich w całości. Kryterium wyboru jest zgodność lub niezgodność z chrześcijańską wizją człowieka.

wtorek, 3 grudnia 2013 r., godz. 17: Znaczenie i metodologia historii Kościoła na tle nauk historycznych w Polsce i na świecie. Główne problemy. Typologia źródeł (dr M. Deszczyńska – seminarium)

wtorek, 7 stycznia 2014 r., godz. 17: Polscy badacze dziejów Kościoła katolickiego XVIII i XIX w.: sylwetki uczonych i ich dorobek naukowy: Daniel Olszewski, Bolesław Kumor, Ewa Jabłońska-Deptułowa (dr M. Deszczyńska – seminarium)

wtorek, 18 lutego 2014 r., godz. 17: Sprawy stosunków państowo-kościelnych na ziemiach polskich po rozbiorach (dr M. Deszczyńska – seminarium)

czwartek, 6 marca 2014, godz. 17: Duszpasterstwo Polaków deportowanych do ZSRS w latach 1940-1942 (ks. dr hab. Waldemar Gliński (UKSW) – seminarium)

wtorek, 1 kwietnia 2014 r., godz. 17: Prześladowania religijne katolików w czasie wojny domowej w Hiszpanii 1936-1939 (dr Paweł Skibiński (IH UW) – wykład otwarty)

wtorek, 3 czerwca 2014 r., godz. 17: Kwestia sekularyzacji w XIX i XX stuleciu w optyce Richarda Rorty’ego, Grace Davie i Janusza Maryańskiego (dr M. Deszczyńska – seminarium)

Lektura i analiza kazan sw. Tomasza z Akwinu

Lektura i analiza kazań św. Tomasza z Akwinu

Prowadzący: o. dr Paweł Krupa OP
Zgłoszenia: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Święty Tomasz z Akwinu znany jest przede wszystkim jako teolog, filozof i komentator Biblii. Lecz przecież dominikański uczony był przede wszystkim bratem kaznodzieją, który kazania głosił nie tylko w ramach swoich uniwersyteckich obowiązków. O. Krupa przygotowuje polski przekład kazań św. Tomasza, których wydanie krytyczne ukazało się w bieżącym roku, w Paryżu. Na seminarium będziemy czytać obszerne fragmenty kazań (tekst łaciński i polski) zatrzymując się nad ciekawszymi ich fragmentami. Dzięki edycji krytycznej będziemy mogli również zobaczyć, jak św. Tomasz używa swojej teologicznej wiedzy na ambonie.

Seminarium zaczyna się o godz. 18, czas trwania: 1,5 godziny.

Terminy spotkań:

W roku 2013: 19 listopada, 26 listopada
W roku 2014: 28 stycznia, 11 lutego, 25 lutego, 11 marca, 25 marca, 8 kwietnia, 29 kwietnia, 13 maja, 27 maja oraz 10 czerwca.

Nagrania:

Wykład dr Anny Zajchowskiej: Kaznodziejstwo w czasach św. Tomasza - 26 listopada 2013 r.

Dyskusja po wykładzie

Prezentacja PPT do wykładu
pobierz

Seminarium w dniu 25 marca 2014 r.

Seminarium w dniu 8 kwietnia 2014 r.